Lezen, schrijven, taalplezier op de basisschool
Blog Nieuws
De Waanzinnige Lees- en Schrijfweken – elke dag tips voor in de klas, boekenkast, vakantie en nog veel meer

Tijdens De Waanzinnige Lees- en Schrijfweken werken we samen toe naar de zomervakantie. Van 1 juni tot 8 juli vind je elke dag waanZINNIGE tips voor in de klas, in de vakantie en in de boekenkast en nog veel meer leuks op deze pagina en op onze sociale media! Elke dag hebben we een terugkerend thema. Hou deze pagina in de gaten voor actuele lees- en schrijftips.

Maandag – Tips voor in de klas

Ga met een knal het jaar uit met de lees- en schrijfknallers! Op maandag delen we de leukste tips om in de laatste weken lees- en schrijfplezier te hebben met jouw klas.

Leesknaller #1 – Een boekenruil

Een boekenruil is een leuke manier om ervoor te zorgen dat alle kinderen nieuw leesvoer hebben voor tijdens de vakantie. Je kan het groots aanpakken en ruilen met de hele school of het klein houden en de ruil alleen in je eigen klas organiseren.

Geef je leerlingen een briefje mee gericht aan de ouders om te vragen of ze (minstens) een boek, tijdschrift of stripboek mee willen geven. Maak er iets gezelligs van met wat muziek en wat lekkers en ruilen maar!

Tips:

  • Spreek duidelijk af of de leerlingen het boek na de zomervakantie teruggeven of mogen houden
  • Stel eisen aan de boeken, zodat ze niet te ouderwets zijn
  • Denk na over wat je doet als er kinderen zijn die niet in staat zijn om iets mee te nemen
  • Maak verschillende punten voor leeftijden of genres, zodat kinderen weten waar ze het beste kunnen zoeken voor boeken die bij hen passen

Schrijfknaller #1 – Proefles

In de laatste weken voor de vakantie nog een mooie en creatieve les geven rondom lezen en schrijven? Doe één van onze proeflessen voor groep 3-8. De proeflessen zijn lessen van maximaal 30 minuten waarin de leerlingen gaan lezen én schrijven.

Jij en de kinderen worden op weg geholpen met tips en oefeningen met kinderboekenschrijvers als  Maranke Rinck en Martijn van der Linden (Bob Popcorn), Mirjam Oldenhave (Mees Kees) en Manon Sikkel (Geheim agent Oma en De beste school van de hele wereld). Gegarandeerd een leuke les dus!

Leesknaller #2 – Boekenspeurtocht

Met een boekenspeurtocht in de (school)bibliotheek ontdekt jouw klas nieuwe boeken en leren ze de bibliotheek nog beter kennen!

Bespreek met je lokale bibliotheek of je daar terecht kan of organiseer het in de schoolbibliotheek. Maak een formulier voor elk kind of elk groepje en zet daar op duidelijk waar ze naar op zoek gaan.

Ideeën nodig? Laat leerlingen op zoek gaan naar:

  • Elementen op boekomslagen
    Vind een boek voor elke kleur van de regenboog; maak een A4-tje met covers die ze kunnen vinden
  • Woorden in verschillende boeken, die samen een puzzelzin vormen
    (“Pluk van de Petteflet – Annie M.G. Schmidt; blz. 8, regel 19, woord 4” = boekwinkeltje)
  • Schrijvers
    Vind een boek van een schrijver met elk letter van het alfabet; zoek een boek van Brenda Heijnis en een van Maren Stoffels
  • Of een combinatie!
    Vind je favoriete boek; vind een boek met een paard erop; vind een boek waar het woord ‘strand’ in de titel zit; etc.

Schrijfknaller #2 – 5x creatief met boekentitels!

Titels zijn ontzettend belangrijk. Het is namelijk hoe je een boek herkent! Dit is een lijstje van ideeën om met deze titels aan de slag te gaan.

Tip 1: Husselen maar!

Als je letters husselt in de titel dan is het maar de vraag of je snapt over welk boek het gaat. Laat de kinderen raden om welke boeken het gaat. Je kan hierbij een grote hussel doen, met een anagram van de titel (weet jij welk boek Geursporen zou kunnen zijn? Het is het nieuwe boek Supergroen van Thijs Goverde!). Of je husselt maar een paar letters, zo krijgt Ik ben Vincent en ik ben niet bang van Enne Koens de schuilnaam Ik ken Vincent en ik ben niet lang.

Tip 2: Raad de rijm

Je kan ook een ander taalspel erop loslaten door een paar woorden uit de titel te vervangen door rijmwoorden. Op die manier wordt Een tijger in je bed van Bibi Dumon Tak zomaar Een reiger in je flat. Laat de kinderen titels rijmen of doe het zelf en laat hen de titels raden.

Tip 3: Gebruik 😁✨📚💭 (emoji’s!)

Net als bij de vorige tip is dit iets wat je de kinderen kan laten doen of kan laten raden. In het eerste geval worden ze uitgedaagd om na te denken over welk tekentje het duidelijkst de betekenis van een woord overbrengt. Stel, je kiest voor Mus en kapitein Kwaadbaard en de vijf slangen van Kevin Hassing, dan mis je een emoji van een kapitein. Dus hoe beeld je het dan uit? Nou, zo bijvoorbeeld: 🐦 en 🚣⛵️   😡🧔 en de 🐍🐍🐍🐍🐍.

Maar je kunt het ook op het bord laten zien zodat ze kunnen raden. Zie jij welk boek van Simon van de Geest hier bedoelt wordt? Wie is er 😨 voor de ⚽️🧟‍♀️🧟🧟‍♂️. Het is natuurlijk Wie is er bang voor de voetbalzombies!

Tip 4: Verpest (lees: verander) een boek met een letter

Blaas nieuw leven in een boek door maar één letter te veranderen in de titel! Bedenk samen in de klas de gekste titels en wie weet raken jullie nog geïnspireerd om er een echt verhaal over te schrijven.

Zie je het al voor je? Harry verandert in een baby in Harry Potter en de Speen der Wijzen; Het leven van een loser gaat ineens over schaken (Het leven van een loper); Dolfje Weergolfje is gek op surfen; en Superjuffie en Mees Kees gaan op ramp in plaats van op kamp!

In 2017 was #verpesteenboekmeteenletter een twittertrend voor volwassenen, maar ook voor kinderen is het erg grappig.

Tip 5: Beeld een titel uit (of doe de omslag na)

Je kan het ook wat actiever maken! Laat iedereen zijn of haar favoriete boek kiezen en laat ze een manier verzinnen om de titel (of omslag) na te doen. Dit kan zo simpel (gewoon voor de klas) of zo uitgebreid (met attributen en foto’s) zijn als je zelf wil!

Dinsdag – Tips voor in de vakantie

Hoe zorg je ervoor dat kinderen ook in de zomer met plezier lezen en schrijven? Elke dinsdag geven we tips die je kunt doorgeven aan leerlingen en ouders om de zomerleesdip tegen te gaan.

Tip #1 – Vakantiedagboek

Een vakantiedagboek bijhouden is een wel bekend idee, maar elke dag over je eigen dag schrijven is soms lastig om een zomer lang vol te houden. De oplossing? Vertel de kinderen dat er veel meer mag komen te staan in hun vakantiedagboek! Laat ze verhalen schrijven, strips tekenen, moppen bedenken of zelf dichten.

Tips:

  • Zorg dat elke leerling een schrift heeft (of laat ze zelf een knutselen tijdens de laatste weken)
  • Meer tijd beschikbaar? Maak een dagboek met suggesties! Denk aan beginzinnen, verhaalideeën of schrijfopdrachten van Schoolschrijvers, zoals:

Tip #2 – Vakantieleesbingo

Kinderen echt uitdagen tijdens de vakantie? Print deze zomerse vakantieleesbingo op A4- of A3-formaat. Wanneer een leesopdracht is uitgevoerd kunnen ze postzegels afkruisen of inkleuren. Zo worden ze extra gestimuleerd om te gaan lezen.

Tip: laat ze ontdekken welke bekende trekpleisters er op de postzegels staan!

Tip #3 – Boekenlegger maken

Soms zit geluk in een klein hoekje, zoals een mooie boekenlegger om bij te houden waar je bent gebleven. En zo’n boekenlegger wordt nog leuker als je deze zelf hebt gemaakt!

Wat zo leuk is aan dit idee, is dat het ontelbaar veel manieren zijn om een boekenlegger te maken:

  • Knip uit een stevig papiertje een boekenlegger van 5cm bij 14cm en teken/verf/krijt iets moois zoals je favoriete dier of je eigen naam
  • Gebruik gekleurde papiertjes om een boekenlegger te vlechten
  • Maak met garen een coole pompom-boekenlegger
  • Vouw een origami boekenlegger, zoals een grappig monster of lief hartje

Je kunt dit ook als lesactiviteit doen, misschien wakkert het enthousiasme aan om de boekenlegger echt te gebruiken in de vakantie!

Tip #4 – Stuur een ansichtkaart

Maak de vakantie iets om over naar huis te schrijven en verstuur een ansichtkaart! Het lijkt misschien achterhaald, maar eigenlijk is het alleen maar extra bijzonder geworden om een echte kaart te ontvangen! En raad eens? Het is ook nog eens superleuk om er een te versturen! Je mag een mooi exemplaar uitzoeken en dan op de achterkant een mooi bericht of verhaaltje schrijven voor de ontvanger.

Woensdag – Tips bij de inspiratiepolls

Inspireer elkaar door mee te doen aan de inspiratiepolls op woensdag!

Week 1 – Doe jij al iets om jouw klas te laten lezen tijdens de vakantie?

Tijdens de eerste week was de vraag wat leerkrachten deden om ervoor te zorgen dat hun leerlingen zouden blijven lezen tijdens de zomer. Schoolschrijver Corien Oranje heeft in ieder geval al een goede tip!

Week 4 – Een dilemma

In week vier bevat de poll een grappig dilemma. Een leuk idee om zo’n dilemma voor te leggen aan de klas, wat zouden zij kiezen? En kunnen ze zelf ook zo’n creatief dilemma kunnen verzinnen?

Donderdag – Boekentips

Het is er: zin om te lezen! Maar wat dan? Haal inspiratie uit onze boekentips voor groep 3-8 die we elke donderdag delen.

Een leuke lijst:
Groep 3-4
  • Er was eens een koe – Pim Lammers
    Koe Eefje gaat op zoek naar een sprookje waarin een koe de hoofdrol speelt.
  • Agent en Boef en de gladde grapjes – Tjibbe Velkamp en Kees de Boer
    Een spannend en grappig verhaal waarin Boef Agent steeds te slim af is.
  • Die kleine is Don, de lange is Sjon – Catharina Valckx
    Don en Sjon zijn twee beste vrienden die samen wonen en allerlei avonturen beleven.
  • De krijtjes staken – Drew Daywalt en Oliver Jeffers (vertaald door Koos Meinderts)
    Teun moet de problemen van zijn krijtjes oplossen, zodat ze weer voor hem willen krijten.
Groep 5-6
  • Ik ben Vincent en ik ben niet bang – Enne Koens
    Vincent wordt gepest en dus is school net als survivallen: je weet nooit wat er zal gebeuren en dus moet je overal op voorbereid zijn.
  • De zee kwam door de brievenbus – Selma Noort
    De watersnoodramp van 1953 wordt verteld door de ogen van Liesje van 8.
  • Dog Man – Dav Pilkey (vertaald door Tjibbe Veldkamp)
    Graphic novel over een superheld die dol is op botten en de stad moet beschermen.
  • Lennox en de gouden sikkel – Zindzi Zevenbergen
    Lennox wil zijn vader in het ziekenhuis verrassen met zijn gelukshangertje, maar dat gaat niet volgens plan.
Groep 7-8
  • Plan C – Simone Arts
    Cees komt wonen bij Diede en haar familie, die pleeggezin zijn. Zij moeten erg aan elkaar wennen en hun tijd samen loopt anders dan verwacht.
  • Geel gras – Simon van der Geest
    Fieke heeft een groot probleem, want haar ouders zijn haar vergeten op de camping in Frankrijk.
  • De Costa Banana serie – Jozua Douglas
    Een supergrappige serie van over Rosa en Fico, de kinderen van de knotsgekke president Fernando van Costa Banana. Er zijn al 6 boeken!
  • De zomer waarin ik in een caravan woonde – Evelien Feltzer
    Juno wil niet met haar ouders in een caravan wonen maar misschien leert ze toch om te zien hoe bijzonder leven op een camping is.

Een zonnige lijst:
Groep 3-4
  • Het zonnige zomerboek – verzameling van diverse auteurs
    Een verhalenbundel vol met zomerse verhalen van auteurs zoals Annemarie Bon, Lysette van Geel, Kelly van Kempen, Iris Boter, Marte Jongbloed, Selma Noort en Carry Slee. Met zoveel verschillende schrijvers en onderwerpen is er voor elk wat wils!
  • Duizend-en-één paarse djellaba’s – Hasna Elbaamrani en Lisa Boersen
    Esmaa gaat zoals gewoonlijk in de zomervakantie naar haar familie in Marokko. Ze gaat daar graag naar de markt, waar ook acrobaten, slangenbezweerders en waarzeggers zijn. Maar eenmaal daar raakt ze haar moeder kwijt. Gelukkig weet Esmaa dat haar moeder een paarse djellaba aanhad, maar hoe vindt ze haar in een menigte van duizend-en-één paarse djellaba’s?
Groep 5-6
  • Pippa’s eiland – Martine van der Horn
    Pippa woont op Ameland en heeft maar een saaie vakantie. Zij brengt veel tijd door met haar opa en ze komt erachter dat hij veel schulden heeft. Dan ontmoet ze Adam, die op vakantie is op het eiland, en samen bedenken ze een plan om opa te helpen.
  • De Gorgels en het geheim van de gletsjers – Jochem Myjer
    In het derde boek uit de serie gaat Melle op vakantie in de Alpen. Zijn zusje Limoni is midden in de nacht ineens haar Gorgel kwijt. Ze gaan op zoek en het spoor leidt naar de gletsjer, die langzaam begint te smelten nu het warmer wordt. Melle, Limoni en zijn Gorgel Bobba maken kennis met Murmeltieren, roofvogels, Berggorgels en Kotsbalgers. Ze worden geholpen door Katja, die alles weet over de gevaren van de bergen…
Groep 7-8
  • Eilanddagen – Gideon Samson
    Als de zomervakantie begint, stuurt de moeder van de twaalfjarige Jakob hem naar zijn vader in Griekenland. Hier heeft Jakob niet zoveel zin in. Wat moet hij daar op dat eiland bij zijn vader, met wie hij nauwelijks contact heeft? De eerste dagen brengt Jakob zijn tijd binnen door met het lezen van stripboeken. Wanneer hij Michális ontmoet, leert hij het eiland kennen. En als Puck, het Nederlandse vriendinnetje van Michális, ook op het eiland is, begint zijn vakantie pas echt. Maar dan ontdekt Jakob wat verliefd zijn is.
  • Die zomer met Jente – Enne Koens
    Marie verhuist tegen haar zin naar een nieuwbouwwijk. Ze laat Zoë, haar BB en BZ (Beste Buurmeisje en Bijna Zus) achter, maar maakt op haar eerste dag in de polder al een nieuwe vriendin: Jente. Er volgt een zomer waarin ze elke dag zwemmen, logeren, jongens bespioneren, opgroeien. Met Jente zijn de dagen vol avontuur, maar soms is ze ineens driftig, en af en toe zelfs gemeen. Naarmate de zomer vordert, begint er iets te wringen bij Marie. Moet je elkaar altijd kunnen vertrouwen, zoals ze Zoë vertrouwde, of kan vriendschap ook heel anders zijn?

Een (waan)zinnige lijst:

Deze lijst heeft een onderliggende tip: start een leesclub! Het groepselement maakt lezen niet alleen leuk, maar ook ontzettend gezellig. Ieder kan een eigen boek kiezen, maar het is ook heel leuk om samen hetzelfde boek te lezen! Dit zijn bijvoorbeeld boeken die voor genoeg gesprekstof zorgen.

Groep 3-4
  • Stinkie van Tjibbe Veldkamp en Emanuel Wiemans
    Ken je die boeken over paardenmeisjes? Die dromen van een eigen pony die Pinkie heet? En dat die droom dan uitkomt? En dat ze op het eind dan ook nog een wedstrijd winnen? Dit was zo’n boek! Gelukkig is het verbeterd. Iemand streepte woorden door, voegde tekstballonnen en tekeningen toe. Maak kennis met Pip en haar schetenlatende vampierpony Stinkie…
  • Anansi de spin – een koekje van eigen deeg van Iven Cudogham
    In dit boek probeert Anansi weer een slim plannetje te bedenken. Maar ondanks al zijn sluwe ideetjes pakken zijn plannen niet altijd uit zoals hij wil. Anansi is aan het oogsten in zijn tuintje. Hij vindt het werk veel te zwaar en daarom probeert hij Schildpad en Otter voor zijn karretje te spannen. Maar die kennen Anansi langer dan vandaag!
  • Tweeling van Mylo Freeman
    Robbie en Roef doen het liefst alles samen, dragen altijd dezelfde kleren en zijn allebei gek op ridders. Ze voelen zich als een tweeling. Als ze na school een zandkasteel bouwen, pakt een meisje het schepje van Robbie af. Roef zegt dat ze dat niet moet doen. Maar even later doet ze het wéér. Dan blijkt het niet één meisje te zijn, maar twee. Ze zien er precies hetzelfde uit. En zij beweren een echte tweeling te zijn.
Groep 5-6
  • Ontsnapt! – Theaterlezen over toen van Ineke Kraijo en Marlies Verhelst
    De 20 verhalen en 10 moppen in dit historische theaterleesboek zijn los van elkaar te lezen. Onderin elk verhaal is in een informatief blokje tekst de historische context van de dialoog te lezen. De verhalen geven een goed beeld van het dagelijkse leven van kinderen in de verschillende perioden. Extra leuk: je kan de verhalen ook opvoeren als toneelstuk tijdens de leesclub!
  • Miss Eenhoorn – Edward van de Vendel en Floor de Goede
    Ayla doet mee aan de voorronde van de grote Miss-Eenhoorn-verkiezing, maar de jury vindt haar niet geschikt. Omdat ze een zebra is, en geen paard… En ze is niet de enige die uitgesloten wordt. Samen bedenken de afgewezen deelnemers een plan.
  • Het geheim van de verborgen camping – Ruben Prins en Mayke Vaneker
    Goed, beter, best. Beter dan best bestaat niet, vindt Fenna. Dus wil ze in alles de beste zijn, anders is er niets aan, toch? Op vakantie met haar ouders ontdekt Fenna een verborgen camping. Als ze ’s nachts merkt dat hun hondje Randy weg is, gaat ze hem met haar tweelingbroer Mart zoeken. Ze komen op een circusterrein met vuurspuwers en acrobaten. Iedereen lijkt verkleed en overal zijn soldaten. Als Fenna bij het boogschieten in één keer in de roos schiet, roept ze vrolijk: ‘Ik ben de beste!’ Onmiddellijk valt het hele terrein stil…
Groep 7-8
  • Palmen op de Noordpool van Marc ter Horst en Wendy Panders
    Iedereen heeft het over klimaatverandering. Maar bijna niemand snapt het. Jij wel, als je dit boek hebt gelezen. In Palmen op de Noordpool vertelt Marc ter Horst je alles over klimaatverandering. Het is een verhaal vol vulkanen, mammoeten en stoommachines. Met smeltende gletsjers, verwoestende orkanen en gniffelende inktvissen. En met dappere wetenschappers die diep in ijs boren om te laten zien dat klimaatverandering van alle tijden is, maar dat de opwarming van nu toch echt een ander verhaal is. Palmen op de Noordpool is een belangrijk boek over jou en je toekomst, maar ook een grappig boek vol verrassende informatie. Nu kunnen jullie het tijdens de leesclub het ook hebben over klimaatverandering!
  • Wie achter deze deur verdwaalt van Rindert Kromhout en Tonke Dragt
    De verlegen Laurenzo mag op bezoek bij een beroemde schrijfster. In haar huis ontdekt hij een deur die op slot zit. Volgens de schrijfster wachten achter die deur onbekende landen, die je alleen kunt betreden met een visum dat goedgekeurd moet worden door de ambassadeur. Laurenzo’s klas twijfelt: wie is die geheimzinnige ambassadeur? Wat wacht er achter die deur? Er is maar één manier om daarachter te komen…
  • De zweetvoetenman van Annet Huizing en Margot Westermann
    Wat weet jij over advocaten, rechters en wetten? Na het lezen van dit boek weet je altijd meer! Lees over het zeilmeisje Laura, dat eerst niet en later wel in haar eentje de zee op mocht. Over de man die ‘fuck de koning!’ riep. Over rapper Typhoon die door de politie aan de kant werd gezet omdat hij in een dure auto reed. En over de onterechte veroordeling van Lucia de B. Zo ontdek je dat het recht super leuk en soms ook wel ingewikkeld.

Een ‘makkelijke’ lijst:

Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan?! Maak gebruik van wat je al weet en kijk naar boeken die lijken op je favorieten. De boekentips van deze week bestaan uit twee boeken die iets met elkaar gemeen hebben, want dan is de kans groot dat als de een in de smaak valt, de ander dat ook zal doen.

Groep 3-4
  • Als je Dog Man – Misdaad en blaf van Dav Pilkey leuk vond, probeer dan eens Toen ik van Joke van Leeuwen! Beide boeken spelen met een mix van beeld en tekst en zijn daardoor extra leuk voor kinderen die nog niet lang lezen.
  • Ben je gek op honden en las je daarom De avonturen van Rutger, Thomas en Paco – De magische halsband? Lees dan ook Ben je ziek, Teckel Tom?. Dit is het derde deel van de serie geschreven door Bette Westera!
Groep 5-6
  • Ook zo’n fan van de boeken over De Zoete Zusjes van Hanneke de Zoete? Lees dan de avonturen van twee zusjes in de serie Plaza Patatta van Nanda Roep. Het nieuwste boek De vlugge vlogger gaat over online videos, die De Zoete Zusjes ook maken!
  • Houd je meer van boeken met veel fantasie, zoals De magische apotheek van Anna Ruhe? Lees dan De wisselaar van Maren Stoffels.
Groep 7-8
  • Houd jij van dingen ontdekken over het lichaam en de biologie en heb je Viruswereld van Marc ter Horst al uit? Lees dan eens Alles wat je moet weten over scheten van Sanne de Bakker en Kees de Boer!
  • Geniet jij van de combinatie van tekeningen en tekst in Het leven van een Loser van Jeff Kinney? Dan kan je De beste school van de hele wereld van Manon Sikkel met illustraties van Marja Meijer ook een kans geven! Dit is namelijk ook een ‘graphic novel,’ en dus zijn er extra veel tekeningen in het boek te vinden.

Vrijdag – Doe mee met een leuke winactie

Op zoek naar iets nieuws? Doe mee met onze winacties!

Nog even de boekenkast aanvullen met boeken die jij of leerlingen kunnen lezen tijdens de zomervakantie? Doe mee met de winactie en wie weet win jij een verrassingspakket t.w.v. 50 euro! Wel kunnen we vast verklappen dat het pakket wat moois heeft voor groep 3-8 zodat er voor ieder wat wils is. Meedoen kan zowel op onze Facebook als onze Instagram.

Overige lees- en schrijftips

Op zoek naar nog meer ideeën? Bekijk hier de tips die we eerder al gaven:

Maak je taallessen nog leuker en effectiever met De Schoolschrijver

Verhoog structureel de lees- en schrijfvaardigheid van kinderen in groep 3-8 met De Schoolschrijver lesprogramma’s, gegeven door bekende kinderboekenschrijvers. De programma’s zijn digitaal in te zetten, ook bij thuisonderwijs. Download een gratis proefles of geef je op voor een online kennismaking of online kennissessie.