Lezen, schrijven, taalplezier op de basisschool
De Leerlijn Lezen en Schrijven
Voor een rijk lees- en schrijfklimaat op de basisschool

In 2021 lanceerden we de Jaarlijn Lezen en Schrijven, de eerste methodiek waarin lezen en schrijven geïntegreerd werden aangeboden, met een hoofdrol voor de leukste kinderboekenschrijvers (de Schoolschrijvers). Na het pilotjaar waarin scholen prachtige resultaten behaalden presenteren we nu de nieuwe versie: de Leerlijn Lezen en Schrijven.

In de afgelopen tijd hebben we gesprekken gevoerd met onderwijsprofessionals van alle deelnemende scholen. We hebben hun feedback en de laatste wetenschappelijke inzichten gebruikt om de Jaarlijn te herzien en te verbeteren.

Vanaf schooljaar 2022-2023 bieden we de Leerlijn Lezen en Schrijven aan, hét alternatief voor begrijpend lezen en voortgezet technisch lezen.

Interesse in de Leerlijn?

Interesse? Vraag een gratis demo aan via interesse@deschoolschrijver.nl, of bel vrijblijvend met onze schooladviseurs Marianne Bastianen of Rosan Limburg via 020 – 8463069 voor meer informatie of een offerte.

Waarom de Leerlijn Lezen en Schrijven van De Schoolschrijver?

Met de vernieuwde Leerlijn Lezen en Schrijven worden kinderen elke dag weer nieuwsgierig gemaakt naar verhalen en worden ze ondergedompeld in een rijke taalomgeving. Dit zijn de uitgangspunten van de Leerlijn Lezen en Schrijven:

  • Geïntegreerd lezen en schrijven
    Recent onderzoek laat wederom zien hoe belangrijk het is om de taalvakken niet als losse vakken maar geïntegreerd aan te bieden. Met de Leerlijn Lezen en Schrijven werk je van groep 3 t/m 8 met inspirerende lessen aan een doorgaande leerlijn. De lessen sluiten aan bij het referentiekader taal. Bij elk blok wordt in een oogopslag duidelijk aan welke doelen uit de verschillende taaldomeinen gewerkt wordt.
  • Kinderboekenschrijvers
    Bekende kinderboekenschrijvers (de Schoolschrijvers) geven inspirerende lees- en schrijfopdrachten. Met hun boeken en verhalen, die de nieuwsgierigheid van kinderen prikkelen, maken zij de kinderen enthousiast om te gaan lezen en schrijven en creëren zij een rijk lees- en schrijfklimaat.
  • De nieuwste kinderboeken
    Uniek aan onze methodiek is dat kinderen en leerkrachten elk jaar met 50 à 75 hedendaagse jeugdboeken kennismaken; zowel met fictie als met non-fictie. Spelenderwijs vergroten kinderen en leerkrachten hun kennis van kinderboeken en jeugdliteratuur. Daarmee openen ze de deur naar een leven lang lezen.
  • Een brede leescultuur
    De Leerlijn Lezen en Schrijven biedt een uitgewerkt programma voor zelfstandig lezen, begrijpend lezen, voorlezen en leesmotivatie. Met behulp van verdiepende boekgesprekken gekoppeld aan actuele kinderboeken.
  • Schrijven als denkvaardigheid
    Schrijven ondersteunt denk- en begripsprocessen en leidt vaak tot creativiteit. De Leerlijn Lezen en Schrijven biedt handvatten om kinderen gestructureerd te leren schrijven en geeft leerkrachten hulpmiddelen om effectieve feedback te geven op schrijfproducten.
Daarom werken wij aan leesmotivatie met de Leerlijn Lezen en Schrijven

Uit talloos (meta-)onderzoek blijkt dat intrinsieke motivatie tot betere lezers leidt. De intrinsieke motivatie van kinderen om (dieper) te lezen bevorderen wij door tegemoet te komen aan drie psychologische basisbehoeften: de behoefte aan autonomie, de behoefte aan sociale verbondenheid en de behoefte aan competentie (bron).

Deze drie basisbehoeften worden ook het ABC voor leesmotivatie genoemd en vormen een belangrijke leidraad bij de ontwikkeling van onze programma’s zoals de Leerlijn Lezen en Schrijven. Kinderen krijgen bijvoorbeeld zeggenschap over de keuze welk boek ze willen lezen, zodat het aansluit bij hun eigen belevingswereld of interesses. Ze kunnen op hun eigen tempo en niveau aan opdrachten werken en worden gestimuleerd om samen te werken. Om hun eigen competenties te stimuleren wordt bij de ontwikkeling van de lessen expliciet aandacht besteed aan de manier waarop positieve feedback gegeven wordt. Hieronder wordt duidelijk hoe wij het ABC voor leesmotivatie als leidraad hebben gebruikt voor de Leerlijn Lezen en Schrijven. 

De opbouw van de Leerlijn: 5 blokken van 8 weken

De Leerlijn Lezen en Schrijven bestaat uit 5 blokken van 8 weken met elk een eigen thema:

Blok 1: Verhaalopbouw
Blok 2: Identiteit
Blok 3: Fictie en non-fictie
Blok 4: Inspiratiebronnen
Blok 5: Poëzie

De lesactiviteiten binnen de Leerlijn Lezen en Schrijven

Binnen de Leerlijn Lezen en Schrijven voer je iedere dag een lesactiviteit van circa 30 minuten uit. Zo werk je íedere dag aan een rijke taalomgeving. In ieder blok staat lezen centraal: de leerkracht leest voor, de leerlingen lezen zelfstandig en er worden betekenisvolle gesprekken gevoerd over de boeken. De leerkracht wordt hierbij volledig ontzorgd met suggesties voor voorleesboeken en handreikingen voor de boekgesprekken na het lezen.

Elk blok start met Voorleestijd, de leerkracht kiest uit drie boeksuggesties (drie voorleesboeken met rijke taal), de Schoolschrijver leidt het boek via het digibord in en de leerkracht voert steeds een kort betekenisvol gesprek na afloop. De Schrijverslessen vormen de kern van elk blok. In deze lessen inspireren kinderboekenschrijvers de leerlingen en de leerkracht met hun boeken en geven zij lees- en schrijfopdrachten. De lesactiviteit Lees het zelf! staat in het teken van zelfstandig lezen. Tot slot is er aandacht voor het volgen van de leesontwikkeling in het onderdeel Reflectie en Meesterproef. In elk blok is er in week 8 ruimte voor uitloop. Hieronder lees je meer over de lesactiviteiten in ieder blok.

Voorleestijd

Voorlezen is een belangrijk onderdeel van goed leesonderwijs. Het draagt bij aan de taalontwikkeling van kinderen en motiveert tot zelf lezen. Met de Leerlijn Lezen en Schrijven werk je tijdens Voorleestijd aan de volgende doelen en vaardigheden:

  • Klassikaal een boek beleven en betekenis geven aan een verhaal tijdens boekgesprekken.
  • Een rijke taalomgeving creëren waarin nieuwe woorden worden geleerd, kennis wordt opgebouwd en waar aan de sociaal- emotionele ontwikkeling van kinderen wordt gewerkt.
  • Klassikaal leesstrategieën oefenen waar dat nuttig is voor tekstbegrip.

Schrijverslessen

  • De Schrijverslessen zijn de lessen van circa 30 minuten waarin bekende kinderboekenschrijvers (Schoolschrijvers) de hoofdrol spelen. Via inspirerende video’s enthousiasmeren zij de leerlingen, elke week.
  • Het thema van ieder blok wordt in de digibordlessen gepresenteerd. De leerdoelen in deze lessen vormen de basis voor de toepassing in Voorleestijd en Lees het zelf!.
  • De Schoolschrijvers geven de lees- en schrijfopdrachten, waarna de leerlingen aan de slag gaan.

Lees het zelf!

  • Het zelfstandig lezen start in week 3 van het blok. De leerkracht heeft dan al een boek voorgelezen tijdens Voorleestijd.
  • De leerkracht geeft het goede voorbeeld door tijdens Lees het zelf! ook een boek te lezen.
  • De leerkracht stelt altijd een prikkelende vraag voorafgaand aan het leesmoment en komt hier op terug aan het eind van de leestijd.
  • De leerkracht stelt een timer in (15 à 20 minuten leestijd). 
  • Dezelfde onderdelen als bij Voorleestijd komen aan bod tijdens de boekgesprekken: leesstrategieën, woordenschat, kennisopbouw en sociaal-emotionele ontwikkeling.

Reflectie en Meesterproef

Aan het einde van elk blok kijken de kinderen terug op wat ze hebben geleerd en werken ze aan het portfolio dat ze in hun map bewaren. Het blok wordt afgesloten met de Meesterproef. Dit is een toets die op de De Schoolschrijver-manier toont hoe goed de leerling in staat is om de verworven kennis toe te passen.

Dit krijg je bij de Leerlijn Lezen en Schrijven
  • Per blok een boekenhandleiding met in totaal 50 à 75 boeken per schooljaar
  • Handige bewaarmappen met werkbladen voor de kinderen
  • Toegang tot de online leeromgeving met alle digibordlessen
  • Leerkrachtenhandleiding per les
  • Jaarplanning
  • Per blok een overzicht van de referentiedoelen taal waaraan gewerkt wordt
  • Didactische handleiding voor 3-4, 5-6 en 7-8
  • Per blok een nieuwsbrief voor de ouders
  • Hand-out met instructies voor de leesconsulent
  • Elk schooljaar een les van een Schoolschrijver, live in de klas
  • Stevige start van het eerste jaar: een online instructie en een teamtraining (Academie) voor de leerkrachten door een Schoolschrijver. Herhalingsdagen optioneel te boeken
Nationaal Programma Onderwijs

De Leerlijn Lezen en Schrijven sluit aan op de menukaart met interventies van het Nationaal Programma Onderwijs. We adviseren om de Leerlijn schoolbreed af te nemen, beginnend vanaf groep 3 lopend tot en met 8, voor een langdurig effect.

Interesse in de Leerlijn? 

Vraag een gratis demo aan via interesse@deschoolschrijver.nl of bel met onze schooladviseurs Marianne Bastianen of Rosan Limburg via 020 – 8463069. Of bezoek vrijblijvend een sneak preview voor meer informatie, schrijf je hier gratis in.

Voorwaarde boeken schooljaar 2022-2023: Boek uiterlijk 1 week voor jouw zomervakantie start.