Tips
Stiltewandeling

In stilte vind je creativiteit, zonder het te zoeken

Deze tip is van Schoolschrijver Fiona Rempt: Volgens Roald Dahl is het schrijven van een verhaal net als het maken van een lange wandeling. Dat heb ik heel letterlijk genomen en ik ontdekte dat je in stilte creativiteit kunt vinden zonder het te zoeken. Ga samen met de leerlingen van een klas naar het schoolplein. Geef ze de opdracht om goed te kijken, voelen en ruiken. Alles mag, behalve praten. Sommigen gaan wandelen, anderen verstoppen zich in een hoekje en weer anderen gaan spelen.

Het werkt fantastisch! Na 5-10 minuten heeft bijna iedereen iets moois en origineels bedacht. Bij mijn groepen konden de kinderen niet wachten om terug te keren naar de klas om alles op te schrijven. Ook tijdens het schrijven bleef het rustig. De verhalen waren prachtig en er ging er niet één over een schoolplein.

Tips
Verhalen liggen op straat
Van wie zou die handschoen zijn?

Van wie zou die handschoen zijn?

Deze tip is van Schoolschrijver Janny van der Molen: Neem de kinderen mee naar buiten. Moedig hen aan een verhaal te zoeken, gewoon door goed om zich heen te kijken.

Wat zou er in die brief kunnen staan die half uit de brievenbus steekt? Waarom ligt die jongensfiets daar in de bosjes? Is de eigenaar gevangen genomen door marsmannetjes of gewoon een sloddervos? Hoe zou deze straat er uitgezien hebben honderd jaar geleden?

Kijken, fantaseren en dan pas… schrijven!

 

Tips
Verstopt boek
Welk boek is dat?

Welk boek is dat?

Deze tip is van Schoolschrijver Wieke van Oordt: Soms kiezen kinderen maar al te graag boek nummer zoveel in dezelfde serie. Of lezen ze alleen wat de rest van de klas leest. Hoe zorg je er voor dat kinderen variëren in hun boekkeuze?

Verpak een stapel boeken in krantenpapier, zodat ze niet zien om welk boek het gaat. Lees dan alle openingen van die boeken voor, bijvoorbeeld de eerste alinea. Laat de kinderen vertellen of ze al weten waar het boek over gaat en of ze het willen lezen. Zo wek je de nieuwsgierigheid op.

Tips
Rap dat gedicht
Als je van een gedicht een rap maakt, is het niet saai

Als je van een gedicht een rap maakt, is het niet saai

Deze tip is van Schoolschrijver Fabien van der Ham: Gedichten hebben bij kinderen nog al eens een saai imago. Maar als je met de klas van de gedichten swingende raps maakt, wordt dat snel anders.

Heel geschikt daarvoor zijn de gedichten uit de bundel ‘Mijn zusje achter het behang’ van Bette Westera waarin allerlei gedichten staan over bijzondere en vreemde familieleden. De gedichten zijn zo ritmisch geschreven dat je er enkel door het toevoegen van geluiden een coole rap van maakt. Laat de kinderen het geluid bedenken, bijvoorbeeld 2x klappen en dan een pets op de knieën, of  als ‘boem, boem, chick’. Steeds na het voorlezen van een zin kan dit geluid dan mooi en zo strak mogelijk tegelijk gemaakt worden. De voorlezer geeft daarvoor steeds een afgesproken teken.

Als de voorlezer het gedicht ook lekker ritmisch voorleest, swingt het als een gek. De kinderen vinden het geweldig. Tenslotte kunnen de kinderen ook nog zelf een familierap schrijven over een gek familielid, al dan niet verzonnen.

Tips
Gebruik je neus
Gebruik je zintuigen

Gebruik je zintuigen

Deze tip is van Schoolschrijver Arend van Dam: Neem een potje en stop er bijvoorbeeld kruidnagels in. Laat het doosje zien. Schud ermee heen en weer. Deel de kruidnagels uit. Stel de volgende vragen: Wat zie je? Wat hoor je? Wat voel je? Wat ruik je?

En wat blijkt? Kinderen kunnen heel goed omschrijven wat ze zien (‘Het is rond, zwart, cilindervormig,’) Ze kunnen ook heel goed verwoorden wat ze horen (‘Trrrrrrrits, krtrtrtkrtr…’) Ook het voelen kan worden vertaald (‘Ruw, het prikt.’) Maar dan het ruiken… (‘Het ruikt sterk, het doet me denken aan ouderwetse koekjes, bah, wat vies!’).

Conclusie: de neus is geen woordkunstenaar. Hij kan niet veel meer dan omschrijven wat hij ruikt. En als hij iets ruikt, wil hij meteen een oordeel geven. Dat heeft ongetwijfeld te maken met de functie van de neus: speuren naar mogelijke gevaren.

Tips
Kinderboekroute
Tip Martine afbeelding wegwijzer zevensprong

Laat je leiden door het boek

Deze tip is van Schoolschrijver Martine Letterie: Misschien een leuk idee voor in de meivakantie? In de provincie Gelderland zijn meerdere kinderfiets- en wandelroutes bij kinderboeken. Rijd bijvoorbeeld de spannende route bij het boek De Zevensprong van Tonke Dragt, volg de sporen van Berend uit de Berendboeken van Martine Letterie of loop het Koen Kampioenpad in Hengelo (Gelderland).

http://ow.ly/LTWe3

Tips
Woorden vangen
Sommige titels vormen zelfs een gedicht

Sommige titels vormen zelfs een gedicht

Deze tip is van Schoolschrijver Bibi Dumon Tak: Woorden liggen op straat, vliegen om je heen, je hoeft ze alleen nog maar te vangen en in de juiste volgorde zetten.

Ga met de kinderen naar de schoolbibliotheek en laat ze de titels van de boeken lezen. Sommige titels passen mooi achter elkaar en vormen soms zelfs een gedicht of een mooie lange zin. Let er op dat ze niet lukraak alle boeken uit de kast trekken. Maar laat ze de titels op een papier schrijven en pas daarna mogen ze de bijbehorende boeken pakken en op elkaar stapelen, of achter elkaar leggen.

Nog nooit heb ik kinderen zo hard naar een boekenkast zien rennen.

Tips
Boek op maat
afbeelding Tip Lida

Zoek in de bieb naar het Makkelijk Lezen Plein (MLP)

Deze tip is van Schoolschrijver Lida Dijkstra: Kinderen die lezen moeilijk vinden kunnen in de bibliotheek terecht bij de kasten van het Makkelijk Lezen Plein (MLP). Hier staan voor hun leeftijd spannende, interessante boeken waarvan het technisch leesniveau lager is gehouden. Het tegenovergestelde kan ook het geval zijn. Sommige kinderen vinden lezen juist supergemakkelijk, maar zijn emotioneel nog niet toe aan een boek dat eigenlijk voor een oudere doelgroep bestemd is. Zij kunnen eens op zoek gaan naar boeken uit bijvoorbeeld de Villa Alfabet- of de Bolleboos-reeks.

Het beste ‘boek op maat’ blijft overigens altijd het boek dat het kind graag wil lezen, omdat het hem/haar zo leuk lijkt.

 

Tips
Ballongedicht
afbeelding bij Tip Corien Oranje

Wandel naar huis met je gedicht aan een touwtje

Deze tip is van Schoolschrijver Corien Oranje: Nodig: grote ballonnen, watervaste stift, kladblaadjes, pen/potlood, lint.

Denk aan een feest, het leukste feest dat je je kunt voorstellen. Je verjaardag? Sinterklaas? Koningsdag?
Doe je ogen dicht… Wat hoor je? Het kraken van de trap? De stem van mama? Zingende klasgenoten?
Wat zie je? Wat ruik je? Wat proef je?

Pak een kladblaadje. Schrijf in 10-15 woorden op wat je hoort, ziet of ruikt…Blaas je ballon op, en schrijf je gedicht met watervaste stift op de ballon. Let op: schrijf van boven naar beneden, dus begin bij het knoopje. Wandel naar huis met je gedicht aan een touwtje.

gekraak op de trap
geheimzinnig geritsel
kaarsjes en slagroom
en hieperdepiep

 

Tips
Herinneringsboek
onderschrift

Wat was jouw eerste schoolherinnering?

Deze tip is van Schoolschrijver Ruben Prins: Het afscheid van de basisschool is voor iedere leerling een emotionele stap. Je kunt de kinderen van groep 8 hierbij helpen door een Herinneringsboek te maken.

Schrijf verhalen en gedichten over:
-De vroegste schoolherinnering
-Feesten en andere hoogtepunten
-Leerkrachten
-Schoolreizen en kampen
-Toen en nu (mijn oude en mijn nieuwe school)
-Speciale gebeurtenissen van de afgelopen jaren
-Wensen voor elkaar

Zie voor uitgebreide lessuggesties het boek Weten waar de woorden zijn van Mariet Lems. Extra leuk: maak van het Herinneringsboek een echt boek op www.kinderschrijflab.nl.

Facebook
Twitter
Instagram