Nieuws
Schoolschrijver-column: Weten hoe het afloopt

door Schoolschrijver Lida Dijkstra – Een van de vaste onderdelen in mijn Schoolschrijver-les is voorlezen. ‘Zelfs voor groep 5 en 6 is dat nog wel leuk, hè jongens?’ introduceert juf me de eerste keer welwillend.

Wat afwachtend leggen de kinderen hun potloden neer. Ik taxeer de groep – veel actieve jongens – en grijp in een opwelling de vier delen van mijn Cowboy Rik-serie uit mijn tas, die ik eigenlijk voor de jongere groep bestemd had. Maar deze Makkelijk Lezen boeken zitten stampvol actie: kleine cowboy Rik moet met zijn paardje Kik voortdurend het hoofd bieden aan boeven, enge dieren en natuurrampen. De actieserie (in oplopend AVI-niveau) haalt meestal ook de kinderen die zeggen niet van lezen te houden over de streep, weet ik uit ervaring.

Ik begin, nadat ik de hoofdpersonen op de schutbladen heb voorgesteld, met het voorlezen van een spannende passage. Al snel krijgt de klas die naar binnen gekeerde blik, waar ik zo blij van word. Op foto’s ziet het er wat sloom uit, maar kinderen die een boekenavontuur in hun hoofd meebeleven, staren meestal wat glazig voor zich uit. Ik zie het gebeuren. Deze kinderen zijn in het Wilde Westen. Ze verstoppen zich samen met Cowboy Rik in de bosjes, en zien hoe de sheriff met zijn helpers wordt overvallen door een een stel bandieten.

Dat ze een tekst voor hun geestesoog kunnen zien, is een kostbaar goed. Het is de sleutel tot begrijpend lezen. Ik lees twee hoofdstukken voor. Zodra ik stop, kijken de meeste kinderen wat verstoord op.
‘Nog een hoofdstuk?’ wordt van alle kanten gevraagd. Tuurlijk, geen probleem.
Ik lees het volgende hoofdstuk voor.
‘Deze boeken zitten niet in jullie boekenkist,’ vertel ik na afloop, ‘maar in die van groep 4. Misschien mogen jullie ze wel eens lenen van die andere klas.’

Ze zuchten. Een jongen in het midden van de klas staat op. ‘Kan ik dat boek niet gewoon van u lenen?’ vraagt hij.
De anderen knikken. Ja, precies. Waarom moeilijk doen, als het gemakkelijk kan?
Even sta ik in dubio. Mijn privé-exemplaar? Kan ik dat wel een tijdje missen? Zou het niet wegraken?
‘Ik wil zo graag weten hoe het afloopt,’ zegt hij, en hij kijkt er ernstig bij.
De anderen vallen hem bij. ‘Please? Please? Ze zullen heel voorzichtig zijn met het boek.

Ik hak de knoop door en steek juf alle vier de delen toe. ‘Leen ze dan maar allemaal. Benieuwd wat jullie ervan vinden,’ zeg ik tegen de klas.
‘Volgende week hebben ze ze allemaal uit, denk ik,’ zegt juf.

***

Kinderboekenauteur Lida Dijkstra is Schoolschrijver op CBS De Lichtbron in Buitenpost in Friesland.